1 จอ...ผลัดหลงสู่อ้อมกอด

เช้าวันหนึ่ง ฤดูร้อนเพิ่งผ่านไปเข้าสู่ต้นฤดูฝน หางนกยูงบานเต็มต้นแดงสดท่ามกลางใบเขียวอ่อน ๆ ของต้นไม้ใหญ่ที่ขึ้นแซมอยู่ ฉันไม่รู้ว่าต้นไม้ใหญ่ที่ขึ้นเคียงข้างหางนกยูงเป็นต้นอะไร รู้แต่ว่าใบมันต้มแกงกินได้ คนข้างบ้านมาตัดใบอ่อน ๆ ไปต้มแกง เขาว่าอร่อยนัก

เจ้าตัวเล็กที่น่าสงสาร มันยืนอยู่ใต้ต้นไม้ หนาวสั่นอย่างเห็นได้ชัด น่าสงสารเวทนานัก

"มาได้อย่างไรล่ะ" ฉันถาม "มาเถอะเข้ามาใกล้ ๆ ฉันจะเช็ดตัวให้แห้ง จะห่มผ้าและหานมอุ่นให้กิน เข้ามาซิบ้านฉันมีขนมปังด้วย"

ฉันเรียกหาคนรักให้เอานมมาให้มันกินก่อน

"แต่อย่าเพิ่งไปถูกตัวมัน มันอาจป่วย “ เขาเอานมใส่ชามเล็ก ๆ มาให้มัน

"เราหาชื่อให้ก่อนดีกว่าจะได้เรียกถูกแต่อย่าให้ชื่อบุญรอด บุญหลง บุญทิ้ง บุญรักษา อะไรทำนองนั้นนะ สงสารมัน"

"ยังกะตัวตลก"เขาว่าพลางหัวเราะ

"ไม่เป็นไรหรอกนะ เจ้าหมาน้อย ฉันก็คนหลงทางผลัดถิ่นเหมือนกัน แต่ฉันหาบ้านและหาคนที่จะอยู่ร่วมบ้านได้แล้ว แกหาบ้านอยู่ใช่ไหม" ฉันยังคงคุยกับมัน

"เอ...ชื่ออะไรดีนะ แบบฝรั่ง ๆ เป็นสากล...เอาเป็น จอห์นนี่ จอห์นนี่"

"ชื่อจอห์นนี่มีเยอะมาก ชื่อจอเฉย ๆ แล้วกัน"

ชั่วเวลาแค่ตั้งชื่อเสร็จสาวน้อยข้างบ้านมาบอกว่าเธอเป็นเจ้าของ ได้มาเมื่อคืน พบมันถูกทิ้งไว้ในกระสอบข้างถนนหน้าโรงงาน

สาวน้อยข้างบ้านเธอมีจิตใจที่ดีงาม เธอยอมให้ฉันเป็นเจ้าของจอด้วย
จอเดินไปมาระหว่างสองบ้าน ตามเนื้อตามตัวเต็มไปด้วยเห็บ มัด ที่มาขออยู่อาศัย บนเนื้อหนังอันน้อยนิด เราช่วยกันจับมันอาบน้ำ มันหนาวสั่นร้องครางตลอดเวลา

สองวันต่อมาจอยืนสั่นอยู่ที่ข้างประตูบ้านอีกแล้ว วันนี้ดูมันแย่กว่าวันไหน ขาข้างที่โกงงอดูเหมือนจะบวม ๆ พุงป่องมาก ยืนสั่นอยู่เพียงครู่ก็ล้มลง

ฉันพยายามพยุงให้ยืนแต่ยืนไม่ได้เสียแล้ว ตัวสั่นหอบเหนื่อย ฉันคิดถึงความตายที่จะเกิดขึ้นกับมัน เรื่องที่น่ากลัวที่สุดสำหรับฉันคือความตาย

จอจะต้องตายแน่เลย พรุ่งนี้มันคงไม่มายืนสั่นอยู่หน้าบ้านอีกแล้ว ฉันตัดสินใจอุ้มจอไปบ้านสาวน้อย น้าใจแม่ของเธอบอกว่าไม่เป็นอะไรหรอก เมื่อคืนให้กินยาถ่ายพยาธิมากไปหน่อย

วันต่อมาเราจะต้องเดินทางไปทำงานต่างอำเภอที่แม่แจ๋ม เราเป็นเหมือนเผ่าเร่ร่อน หน้าหนาวรับจ้างเล่นดนตรีที่เมืองในหุบเขา เราออกจากบ้านในขณะที่จอยืนสั่นอยู่หน้าบ้านเช่นเดิม ดูไปก็เหมือนตัวตลกขายาวเก้งก้างโกงงอตัวยาวผอมเหมือนไส้กรอก จะโตขึ้นได้อย่างไร ฉันบ่นท้อแท้
"โต ไม่นานก็โตขึ้น" เขาให้กำลังใจ

"แต่ไม่ปกติหรอก มันโดนทำร้ายมาก่อน ดูซิมาอยู่ตั้งหลายวันแล้ว ยังไม่เคยเห่าเลย"

จอจะต้องได้รับการดูแลที่ดีมาก ๆ ต้องมีเวลา ต้องสนใจกว่านี้ แต่ตอนนี้เรากำลังจะออกจากบ้าน ฉันไม่อยากออกจากบ้านเป็นห่วงจอ เป็นหวงดอกไม้ที่ปลูกไว้หน้าบ้าน ดอกไม้ต้องการน้ำและจอต้องการคนอุ้ม สาวน้อยข้างบ้านเธอเริ่มงานใหม่คงไม่มีเวลาดูแลอย่างจริงจัง

"แต่เราจะอยู่บ้าน ดูแลจอและต้นไม้อยู่ได้อย่างไรกัน ทั้งเราทั้งจอก็จะลำบาก" เขาว่า

"อยากมีรถยนต์จะได้เอาจอไปด้วย"

"เอาเถอะ ไม่นานเราคงมีได้ เอาจอขึ้นลงดอยอินทนนท์ไปทำงานด้วย"

ผ่านไปสองอาทิตย์เรากลับมาบ้าน ต้นไม้ไม่ตายแต่มันก็ไม่โต จอไม่อยู่ ฉันเดินดูรอบบ้าน ไม่มีที่ไหนที่มันแอบนอนอยู่

ฉันไม่ถามใครเรื่องจอ คิดเงียบ ๆ คนเดียวว่าคงตายไปแล้ว สภาพของมันไม่น่าจะรอด ถ้าอยู่ต้องมายืนขาสั่น ฉันเอาขนมปังที่เตรียมมาให้มันเข้าตู้เย็นอย่างหมดหวัง เศร้าลึกอยู่คนเดียว

แต่แล้ววันหนึ่งฉันก็พบมันอยู่ในอ้อมกอดของเด็กผู้หญิงคนหนึ่ง
"จอ จอ..."

จอได้รับการอุ้มชู ได้อยู่ในอ้อมกอด เหลือเชื่อจริง ๆ ฉันเรียกชื่อเบา ๆ

จอกระโจนออกจากอ้อมกอดเด็กหญิงมาหาฉัน

เพียงแค่เดือนเดียว มันเปลี่ยนไปมาก เด็กหญิงไล่ตามจอมาติด ๆ เมื่อเห็นฉันอุ้มอยู่เธอร้องไห้และวิ่งกลับบ้านไป

ฉันอุ้มจอไปคืนให้เด็กหญิงที่ กระท่อมหลังเล็ก หน้าบ้านมีเพิงขายน้ำไส เธอออกมารับจอทั้งน้ำตา เธอเรียกมันว่า มอมแมม

ฉันยิ้มให้เธอพลางว่ามันชื่อมอมแมม... ชื่อมอมแมมก็ดี

ฉันพบแม่ของเด็กหญิง เธอเล่าว่า "ไปขอเขามาให้ลูกสาว เช้า ๆ หัดให้ออกมาส่งลูกสาวไปโรงเรียน เดินมาด้วยกันทุกเช้า มันฉลาดนะรอจนรถโรงเรียนออกถึงกลับ ตอนเย็นมารอรับตรงถนนนี่แหละ"

ฉันเดินกลับเข้าบ้านอย่างมีความสุข

"พี่จ๋า จอมีคนมาขอไป จอยังมีคนต้องการ มันได้บ้านที่เหมาะสมกับมัน ได้อ้อมกอดของเด็กหญิง เกือบร้องไห้เมื่อเห็นมันอยู่ในอ้อมกอดของเด็ก"

"ก็ดีแล้ว" เขาว่า

"มันถูกเปลี่ยนชื่อแล้วชื่อมอมแมม แต่พอเรียกจอมันก็จำได้ แต่ชวนมันมาบ้านเรามันไม่มาแล้ว"

ในที่สุดจอก็ได้ครอบครัว ได้รักและถูกรักจริง เหนืออื่นใดคือได้มีเจ้าของและได้เป็นเจ้าของ จอจะมีความสุขเมื่อมันรับรู้ว่า มันเป็นเจ้าของเด็กหญิงคนนั้น

เช้าวันต่อมา ฉันออกไปที่ถนนซอยเข้าบ้าน เพื่อจะไปดูจอออกมาส่งเด็กหญิงขึ้นรถโรงเรียน

ถนนหน้าซอย เป็นที่รวมทุกอย่าง มีร้านขายของชำเล็ก ๆ
ข้าง ๆ เป็นที่จอดรถขายกับข้าวยามเช้า เขาจะมาจอดที่นี่ 15 นาที ในช่วงเวลา 2 โมงเช้า เป็นที่รู้กันว่าใครอยากได้กับข้าวก็มารอซื้อได้เลย เป็นที่จอดรถรับส่งนักเรียน และเป็นที่พบปะพูดคุยกันของบรรดาแม่บ้านที่มารอส่งลูก และมาซื้อกับข้าว พ่อบ้านที่มาหยุดซื้อบุหรี่และถือโอกาสกินเหล้ายาดอง เหล้าตองสักตองก่อนไปลงนาลงไร่

ฉันรอจนมองเห็นเด็กหญิงกับเจ้าจอเดินมาทางหน้าวัดด้วยกัน กระเป๋านักเรียนสีแดงสด ตัดกับขนสีดำของเจ้าจอ มันเดินตามหลังเธอมาจนถึงที่รอรถ

"ไปละมอมแมม"

มันส่งเสียงหอนส่ง จบงานของมันในยามเช้า

"ไปจอไป" มันเดินตามหลังฉันมาอย่างว่าง่าย แต่เมื่อไปถึงทางแยกเข้าบ้าน มันก็หันหลังกลับ เพราะมันเป็นเจ้ามอมแมมไปแล้ว